Kartka z kalendarza historycznego

 

 

 

 

Co się wydarzyło
w kwietniu?

Battle_of_Raszyn_1809_by_Wojciech_Kossak
21 kwietnia 753 p.n.e. – według rzymskiej tradycji, data założenia Rzymu przez Romulusa. 
 
6 kwietnia 46 p.n.e. – wojna domowa w Republice Rzymskiej, bitwa między Juliuszem Cezarem (55 tys. cezarian) i 85 tysiącami zwolenników Gnejusza Pompejusza pod Tapsus w Afryce Północnej. Zwycięstwo Cezara i śmierć 10 tysięcy pompejan. 
 
14 kwietnia 69 – jedna z najbardziej krwawych bitew domowych stoczonych w tzw. roku czterech cesarzy w Cesarstwie Rzymskim. W bitwie pod Bedriackum w Italii zginęło niemal 40 tysięcy Rzymian po obu stronach. 
 
16 kwietnia 73 – koniec I wojny żydowskiej w Judei przeciwko Rzymowi. Upadek ostatniej twierdzy w Masadzie. Oblężenie prowadził 5-tysięczny korpus rzymski. Gdy przygotowywany był szturm generalny, okazało się iż cały garnizon żydowski (1 tys. osób) popełnił zbiorowe samobójstwo. 
 
30 kwietnia 311 – ogłoszenie aktu tolerancji religijnej w Cesarstwie Rzymskim przez cesarza Gajusza Galeriusza. Oficjalny koniec prześladowań wobec religii chrześcijańskiej . 
 
14 kwietnia 966 – symboliczna data chrztu Polski przez księcia Mieszka I. 
 
23 kwietnia 997 – męczeńska śmierć biskupa praskiego Wojciecha w czasie misji chrystianizacyjnej w kraju pogańskich Prusów. 
 
18 kwietnia 1025 – w Gnieźnie odbyła się koronacja królewska Bolesława I Chrobrego. Panował od 992 roku. Zmarł w roku koronacji. 
 
6 kwietnia 1204 – trwający do 13 kwietnia szturm Konstantynopola przez wojska IV krucjaty (22 tys. zbrojnych). Upadek miasta doprowadził do powołania Cesarstwa Łacińskiego, które istniało do 1261 roku. 
 
9 kwietnia 1241 – najazd mongolski na Polskę i bitwa pod Legnicą. W jej wyniku 8 tysięcy Mongołów rozbiło 10-tysięczne wojska księcia śląskiego Henryka Pobożnego, który zginął w bitwie. 
 
6 kwietnia 1291 – trwające do 18 maja oblężenie chrześcijańskiej twierdzy Akka w Palestynie (18 tys. krzyżowców) przez wojska muzułmańskie (60 tysięcy zbrojnych). Upadek Akki stanowił symboliczny koniec epoki krucjaty na Bliskim Wschodzie. 
 
25 kwietnia 1333 – koronacja królewska na Wawelu Kazimierza III Wielkiego; panował w Polsce 37 lat, był ostatnim Piastem na polskim tronie. 
 
2 kwietnia 1453 – rozpoczęło się tureckie oblężenie Konstantynopola. Sułtan Mehmed II skoncentrował 80 tysięcy żołnierzy i 70 ciężkich armat. Bizantyczycy (tylko 10 tysięcy zbrojnych) bronili się do 29 maja. Upadek miasta stanowił symboliczny koniec epoki średniowiecza. 
 
8 kwietnia 1525 – hołd pruski w Krakowie podpisany przez króla Polski Zygmunta I Starego i ostatniego wielkiego mistrza Zakonu Krzyżackiego Albrechta Hohenzollerna. Powstanie lennych Prus Książęcych. 
 
2 kwietnia 1559 – pokój w Cateau-Cambresis między Habsburgami, Francją i Anglią, kończący okres 65 lat tzw. wojen włoskich. Habsburgowie stali się dominującą siłą polityczną w Europie. 
 
1 kwietnia 1579 – powstanie Uniwersytetu Wileńskiego z inicjatywy króla Polski Stefana Batorego. 
 
7 kwietnia 1656 – bitwa pod Warką między 6-tysięczną dywizją koronną Stefana Czarnieckiego, a 3-tysięcznym korpusem szwedzkim, który stracił aż 60% stanu. Była to pierwsza wygrana bitwa w polu w okresie “potopu” szwedzkiego. 
 
19 kwietnia 1775 – potyczka pod Lexington i Concord między 4 tysiącami milicji amerykańskiej a 1 tys. żołnierzy angielskich. Początek 8-letniej wojny o niepodległość USA. 
 
20 kwietnia 1792 – początek wojny rewolucyjnej Francji z Austrią i Prusami. Początek pięcioletniej wojny z tzw. I koalicją antyfrancuską. Od 1798 roku do 1815 roku takich koalicji powstało jeszcze sześć. 
 
27 kwietnia 1792 – sporządzenie w Petersburgu aktu konfederacji tzw. targowickiej przeciwko Konstytucji 3 Maja. Ze względów propagandowych ogłoszono ją w nocy z 18 na 19 maja w Targowicy na Ukrainie.  
 
 
17 kwietnia 1794 – insurekcja warszawska; trwające 2 dni walki uliczne 3,5 tys. żołnierzy polskich i 2,5 tys. pospolitego ruszenia Jana Kilińskiego z 8 tys. Rosjan. Było to największe zwycięstwo wojsk powstańczych, zakończone zajęciem stolicy i odwrotem carskiego garnizonu, który stracił od 4 do 6 tysięcy żołnierzy.   
 
10 kwietnia 1796 – początek I kampanii włoskiej Bonapartego, którą zakończył pokój z Austrią w Campo Formio 17 października 1797 roku. 
 
16 kwietnia 1799 – kampania syryjska Napoleona: bitwa pod Górą Tabor, gdzie 4 tys. Francuzów pobiło 35-tysięczną armię turecką, która straciła 6,5 tys. żołnierzy. 
 
30 kwietnia 1803 – sprzedaż Luizjany przez Napoleona rządowi USA. Za kwotę 15 mln dolarów dokonała się największa transakcja sprzedaży nieruchomości w historii: 2,1 mln kilometrów kwadratowych, tj. 23% terytorium USA. 
 
19 kwietnia 1809 bitwa pod Raszynem między 30 tys. Austriaków i 14 tys. żołnierzy Księstwa Warszawskiego. Batalia pozostała nierozstrzygnięta. Zginął m.in. polski poeta Cyprian Godebski.  
 
6 kwietnia 1814 – pierwsza abdykacja cesarza Francuzów Napoleona I Bonapartego w Fontainebleau, po której został zeslany na wyspę Elbę. 
 
10 kwietnia 1814 – cztery dni po abdykacji Napoleona, nie wiedząc o tym fakcie, Francuzi i Anglicy (plus Hiszpanie i Portugalczycy) stoczyli ostatnią i zupełnie niepotrzebną bitwę pod Tuluzą w płd Francji. Życie straciło w niej w sumie 8 tys. żołnierzy obu stron. 
 
10 kwietnia 1831 – największe zwycięstwo wojsk polskich w Powstaniu Listopadowym; w bitwie pod Iganiami 11 tys. żołnierzy polskich pobiło 16 tys. Rosjan, którzy stracili ponad 5 tysięcy żołnierzy. 
 
6 kwietnia 1862 – wojna secesyjna w USA: dwudniowa bitwa pod Shiloh między wojskami Unii (65 tys. żołnierzy) i Konfederacji (45 tys. żołnierzy). Batalia zakończyła się klęską Południa, które straciło 10 tys. żołnierzy, podczas gdy straty Północy wynosiły 13 tysięcy.
 
9 kwietnia 1865 – kapitulacja wojsk Konfederacji gen. Roberta Lee pod Appomattox, co uznawane jest za symboliczny koniec wojny secesyjnej. Ostatnie punkty oporu konfederackiego broniły się nawet do 26 maja. W całej wojnie śmierć poniosło 620 tysięcy żołnierzy amerykańskich obu stron. 
 
14 kwietnia 1912 – katastrofa “Titanica”, zatonął niecałe 3h po zderzeniu z górą lodową (15.04), zginęło ponad 1,5 tysiąca pasażerów. 
 
 
24 kwietnia 1915 – początek ludobójstwa Ormian przez osmańską Turcję. W ciągu 2 lat zamordowanych zostało około 1 miliona Ormian. To drugie, po Holokauście, udokumentowane ludobójstwo zorganizowane przez władze konkretnego państwa.  
 
6 kwietnia 1917 – przystąpienie USA do I wojny światowej po stronie Ententy.
 
9 kwietnia 1917 – Ententa rozpoczęła miesięczną ofensywę w północno-wschodniej Francji znanej jako ofensywa Neville’a nad Sommą. Natarcie zakończyło się klęską Ententy, która straciła ponad 350 tysięcy żołnierzy. Straty niemieckie nie przekroczyły 200 tysięcy. 
 
6 kwietnia 1922 – uchwała Sejmu II RP o przyłączeniu ziemi wileńskiej (Litwy Środkowej) do Polski. 
 
16 kwietnia 1922 – traktat w Rapallo: odnowienie przymierza między Niemcami (Republika Weimarska) a Rosją (Rosja Radziecka). 
 
23 kwietnia 1935 – uchwalenie w II RP tzw. konstytucji kwietniowej. 
 
3 kwietnia 1940 – rozpoczęły się, trwające do 12 maja, egzekucje jeńców polskich przez NKWD z obozów internowania w Kozielsku (egzekucji dokonano w Katyniu, zamordowano ok. 4,4 tys. Polaków), Ostaszkowie (Charków- 3,8 tys. ofiar) i Starobielsku (Twer – 6,3 tys. ofiar). W sumie z rozkazu Stalina zamordowano prawie 22 tys. osób, w tym ponad 10 tys. oficerów Wojska Polskiego. 
 
9 kwietnia 1940 – agresja III Rzeszy na Norwegię i Danię. Hitler zaangażował w operację “Weserübung” ok. 120 tysięcy żołnierzy. 14 tys. żołnierzy duńskich broniło się tylko 2h. 60 tys. Norwegów z pomocą 35 tys. Anglików i Francuzów stawiało opór do 20 czerwca. Zginęło 5,5 tys. Niemców i 4 tys. Aliantów. 
 
6 kwietnia 1941 – operacja “Marita”: agresja III Rzeszy na Jugosławię i Grecję. W tę 2-miesięczną kampanię bałkańską było zaangażowanych po stronie “Osi”: 686 tys. Niemców, 565 tys. Włochów i 80 tys. Węgrów. Alianci to 850 tys. Jugosłowian, 430 tys. Greków i 60 tys. Brytyjczyków. 
 
19 kwietnia 1943 – największe powstanie zbrojne w getcie żydowskim w Warszawie. W wyniku trwających prawie miesiąc walk ulicznych zginęło lub zostało zamordowanych ok. 7 tys. Żydów, a resztę z około 40 tysięcy wywieziono do różnych obozów koncentracyjnych, w tym 6900 Żydów przeznaczono do natychmiastowej zagłady w Treblince. 
 
1 kwietnia 1945 – rozpoczęła się inwazja amerykańska na japońską wyspę Okinawę. Krwawe walki, trwające 3 miesiące kosztowały życie aż 20 tys. żołnierzy amerykańskich i niemal 80 tysięcy japońskich. 
 
16 kwietnia 1945 – jedna z największych katastrof morskich w historii: storpedowanie przez radziecki okręt podwodny L-3 niemieckiego frachtowca “Goya” na wysokości Helu. Statek przewoził uchodźców cywilnych. Zginęło ponad 6 tysięcy osób. Uratowano niespełna 200 rozbitków. 
 
 
28 kwietnia 1945 – egzekucja dyktatora faszystowskich Włoch Benito Mussoliniego przez włoski, komunistyczny ruch oporu. 
 
30 kwietnia 1945 – samobójcza śmierć Adolfa Hitlera w bunkrze pod Kancelarią III Rzeszy w Berlinie.
 
2 kwietnia 1982 – rozpoczęła się wojna między Argentyną a Wielką Brytanią o archipelag wysp na południowym Atlantyku, Falklandy / Malwiny. Konflikt trwał  ponad 2 miesiące. Zginęło lub zostało rannych ok. 1 tys. żołnierzy brytyjskich i ok. 1,7 tys. argentyńskich. Londyn utrzymał kontrolę nad archipelagiem. 
 
26 kwietnia 1986 – katastrofa w elektrowni atomowej w Czarnobylu na Ukrainie w ówczesnym ZSRR. W wyniku choroby popromiennej śmierć poniosło (według różnych danych) od 4 tys. do prawie 200 tysięcy osób. 
 
5 kwietnia 1990 – III RP, likwidacja Milicji Obywatelskiej i powołanie Policji Państwowej oraz przywrócenie Święta Konstytucji 3 Maja. 
 
8 kwietnia 1991 – początek wycofywania się Armii Radzieckiej z Polski. Do 17 września 1993 roku wycofano ok. 60 tysięcy żołnierzy, 600 czołgów, 1 tys. transporterów opancerzonych, 400 sztuk artylerii, 200 samolotów i 100 śmigłowców. 
 
5 kwietnia 1992 – trwające do 29 lutego 1996 roku oblężenie Sarajewa w czasie wojny domowej w byłej Jugosławii. Zginęło prawie 10 tysięcy żołnierzy serbskich i bośniackich oraz niemal 6 tys. cywilów. Było to najdłuższe i najbardziej krwawe oblężenie w historii Europy po II wojnie światowej. 
 
7 kwietnia 1994 – początek ludobójstwa w Rwandzie, gdzie w okresie 100 dni władze Hutu doprowadziły do wymordowania około 1 miliona współobywateli z plemienia Tutsi.  
 
2 kwietnia 1997 – przyjęcie Konstytucji RP przez Zgromadzenie Narodowe. 
 
10 kwietnia 2010 – katastrofa lotnicza rządowego samolotu Tu-154 w Smoleńsku. Śmierć poniosło 96 osób na pokładzie, w tym prezydent RP Lech Kaczyński. Nikt nie ocalał. 

 

 

 

 

Co się wydarzyło
w marcu? 

Philippoteaux_-_Lamartine_in_front_of_the_Town_Hall_of_Paris_rejects_the_red_flag
10 marca 241 p.n.e. – I wojna punicka i bitwa morska koło Wysp Egadzkich między flotą rzymską (200 galer) i kartagińską (250 galer). Zakończyła się klęską Kartagińczyków, którzy stracili aż 120 okrętów. 
 
17 marca 45 p.n.e. – ostatnia bitwa wojny domowej w Rzymie między Juliuszem Cezarem (40 tys. żołnierzy) i Gnejuszem Pompejuszem Młodszym (70 tys. żołnierzy). Klęska pompejan pod Mundą, którzy stracili ponad 31 tysięcy zbrojnych. Cezar powrócił do Rzymu i objął rządy jako dyktator. 
 
15 marca 44 p.n.e. – Idy Marcowe; dzień zabójstwa Juliusza Cezara w wyniku spisku senackiego. 
 
7 marca 168 – początek 12-letnich rządów cesarza Rzymu Marka Aureliusza. Toczył częste wojny z plemionami barbarzyńskimi (wojny markomańskie) i Persją. 
 
5 marca 363 – początek kampanii wojennej cesarza rzymskiego Juliana II Apostaty przeciwko Persji. Pomimo taktycznych zwycięstw pod Ktezyfonem i Marangą, po nieoczekiwanej śmierci cesarza, armia rzymska rozpoczęła odwrót. 
 
7 marca 1000 – rozpoczął się słynny Zjazd Gnieźnieński z udziałem księcia Polski Bolesława I Chrobrego i cesarza Niemiec Ottona III. Trwał około tygodnia. 
 
4 marca 1386 – koronacja Władysława II Jagiełły na króla Polski na Wawelu (panował prawie 48 lat). 
 
25 marca 1519 – początek podboju Meksyku przez Hernana Cortesa i bitwa z indiańskim plemieniem Tabasków pod Cintla. Użycie nieznanych przez tubylców rodzajów broni – kawalerii i broni palnej. Zginęło tylko 2 Hiszpanów i aż 800 Indian. 
 
9 marca 1652 – pierwsze użycie liberum veto na Sejmie RP przez Władysława Sicińskiego. Formalnie chodziło tylko o brak zgody na przedłużenie obrad sejmu powyżej ustawowych 6 tygodni. 
 
3 marca 1613 – Michał I, carem Rosji i początek 300-letniego panowania dynastii Romanowów (1613-1917).
 
24 marca 1794 – przysięga Tadeusza Kościuszki na rynku w Krakowie i początek insurekcji kościuszkowskiej. 
 
5 marca 1798 – francuski podbój Szwajcarii. Przez następnych 5 lat istniała tam republika zwana Helwecką. Neutralność Szwajcarii potwierdził Kongres Wiedeński z 1815 roku. 
 
20 marca 1799 – zaczęło się 2-miesięczne oblężenie tureckiej twierdzy Akka w Palestynie przez Bonapartego. 13 tys. Francuzów nie udało się złamać oporu prawie 40 tys. Turków. Po stracie niemal 5 tys. żołnierzy i epidemii dżumy, Napoleon rozpoczął odwrót do Egiptu. 
 
25 marca 1799 – II koalicja antyfrancuska i bitwa pod Stockach w Niemczech. Zakończyła się klęską 38-tysięcznej armii francuskiej, która straciła ponad 4 tys. żołnierzy. 46 tysięcy Austriaków zapłaciło za swoje zwycięstwo prawie 6 tys. ofiar.  
 
24 marca 1801 – zabójstwo cara Rosji Pawła I w wyniku spisku pałacowego. Nowym imperatorem został jego syn Aleksander I (1801-1825).  
 
 
16 marca 1812 – trwające do 6 kwietnia oblężenie twierdzy Badajoz w Hiszpanii. 27 tys. Anglików przełamało opór zaledwie 5 tys. Francuzów, co kosztowało Brytyjczyków prawie 5 tys. zabitych i rannych. W odwecie wymordowali w zdobytym mieście 4 tys. hiszpańskich cywilów. 
 
7 marca 1814 – taktyczne zwycięstwo Napoleona w dwudniowej bitwie pod Craonne we Francji. Zarówno Francuzi, jak i Rosjanie z Prusakami stracili po 5 tysięcy żołnierzy. 
 
9 marca 1814 – taktyczna porażka Napoleona w bitwie z wojskami rosyjskimi i pruskimi pod Laon we Francji. Dwudniowa batalia kosztowała Francuzów 6,5 tys. żołnierzy, a koalicję ponad 4 tysiące. 
 
30 marca 1814 – trwający 2 dni szturm Paryża, którego upadek doprowadził 6 kwietnia do abdykacji Napoleona. 50 tys. Francuzów przez 48h stawiało opór 100 tysiącom Rosjan, Prusaków i Austriaków. Straty – 4 tys. Francuzów i 8 tys. sprzymierzonych.  
 
1 marca 1815 – powrót Napoleona z Elby do Francji i początek tzw. Cesarstwa 100-dniowego, zakończonego powtórną abdykacją cesarza 22 czerwca i zesłaniem na Wyspę Św. Heleny.  
 
3 marca 1846 – stłumienie powstania krakowskiego (trwającego od 21 lutego) przez wojska austriackie.  
 
 
19 marca 1848 – rewolucja w Berlinie i początek Wiosny Ludów w Prusach. 
 
23 marca 1849 – Wiosna Ludów we Włoszech. Klęska wojsk piemonckich w dwudniowej bitwie z Austriakami pod Novarą. Straty koalicji włoskiej wyniosły 4,5 tys. żołnierzy, a austriackie ponad 3 tysiące. 
 
17 marca 1861 – powstanie zjednoczonego Królestwa Włoch, ze stolicą w Turynie (1861-1865). 
 
30 marca 1867 – sprzedaż Alaski Stanom Zjednoczonych przez Rosję cara Aleksandra III. 
 
13 marca 1881 – zamach bombowy w Petersburgu i śmierć cara Rosji Aleksandra II. 
 
1 marca 1896 – jedna z największych klęsk włoskich w epoce kolonializmu, nieudana próba podboju Etiopii i bitwa pod Aduą. Straty – 15 tys. żołnierzy włoskich i 10 tys. etiopskich. 
 
8 marca 1910 – ogłoszenie w Kopenhadze dnia 8 marca Międzynarodowym Dniem Kobiet. 8 marca 1908 roku na ulicach Nowego Jorku odbył się marsz 15 tys. pracownic zakładów odzieżowych domagających się praw politycznych i ekonomicznych dla kobiet.
 
22 marca 1915 – zakończyło się półroczne oblężenie austriackiej twierdzy Przemyśl w Galicji przez wojska rosyjskie. Zginęło 20 tys. Austriaków, a 120 tysięcy dostało się do niewoli. Zdobycie twierdzy kosztowało Rosjan aż 115 tys. zabitych i rannych. 
 
16 marca 1916 – I wojna światowa: nieudana ofensywa rosyjska nad jeziorem Narocz. Straty Rosjan w wyniku 2-tygodniowych walk dochodziły do 80 tys. żołnierzy, w tym 12 tysięcy zmarło z powodu hipotermii. Niemcy wygrali bitwę kosztem “tylko” 20 tysięcy ofiar. 
 
15 marca 1917 – rewolucja lutowa w Rosji i abdykacja ostatniego cara Mikołaja II Romanowa. Zamordowany przez bolszewików 17 sierpnia 1918 roku ze swoją rodziną. 
 
3 marca 1918 – pokój brzeski między Rosją a Niemcami i Austro – Węgrami, kończył on I wojnę światową na Wschodzie zwycięstwem Państw Centralnych. 
 
9 marca 1918 – przeniesienie stolicy Rosji z Piotrogrodu (Petersburga) do Moskwy. 
 
21 marca 1918 – początek ostatniej ofensywy niemieckiej na froncie zachodnim, tzw. Kaiserschlacht. Została zatrzymana dopiero 15 lipca w tzw. II bitwie nad Marną. Zginęło lub zostało rannych ok. 140 tys. żołnierzy niemieckich i drugie tyle Ententy. 
 
18 marca 1921 – podpisanie traktatu pokojowego między II RP a Rosją Radziecką. Koniec wojny polsko – bolszewickiej.
 
21 marca 1933 – powstanie w Niemczech pierwszego obozu koncentracyjnego w Dachau, w którym zostanie zamordowanych ponad 40 tys. więźniów. 
 
16 marca 1935 – Adolf Hitler powołał Wehrmacht, czyli siły zbrojne III Rzeszy. 
 
8 marca 1937 – wojna domowa w Hiszpanii i początek 3-tygodniowej bitwy pod Gualadajarą. Klęska 35 tys. Włochów i 10 tys. nacjonalistów Francisco Franco w bitwie z 20 tysiącami republikanów. Straty nacjonalistów przekroczyły 3 tys. żołnierzy, zaś republikanów (choć wygrali) – aż 7 tysięcy. 
 
12 marca 1938 – Adolf Hitler dokonał anschlussu, czyli przyłączenia Austrii do III Rzeszy. Zaangażowanych było prawie 200 tysięcy żołnierzy niemieckich. Nie natrafiono na żaden opór. 
 
15 marca 1939 – aneksja Czech i Moraw przez III Rzeszę. 
 
5 marca 1940 – Biuro Polityczne w Moskwie, za zgodą Stalina, podjęło decyzję o wymordowaniu 25 tysięcy polskich jeńców wojennych.  
 
13 marca 1940 – koniec tzw. Wojny Zimowej, czyli agresji ZSRR na Finlandię. 3-miesięczny konflikt kosztował życie 30 tys. żołnierzy fińskich i 130 tys. Rosjan. 
 
11 marca 1941 – Kongres USA przyjął ustawę o pomocy dla krajów będących w stanie wojny z państwami “Osi”, tzw. Lend Lease Act. M.in. Moskwa otrzymała w darze 430 tys. samochodów, 22 tys. samolotów, 13 tys. czołgów, 3 mln ton benzyny, czy 15 mln par butów. W okresie Zimnej Wojny reżim komunistyczny pomniejszał pomoc wojskową Zachodu dla ZSRR, aby podkreślić rolę własną.
 
24 marca 1941 – pierwsza ofensywa Afrika Korps gen. Erwina Rommla w Libii. Natarcie zatrzymało się 10 kwietnia pod murami oblężonego Tobruku. 
 
1 marca 1945 – ostatnia szarża kawalerii polskiej w historii. II wojna światowa, operacja pomorska, bitwa pod Borujskiem. Straty – 350 żołnierzy 1. Warszawskiej Brygady Kawalerii LWP i 550 żołnierzy niemieckiej 163. Dywizji Piechoty. 
 
4 marca 1945 – początek trwającej do 18 marca bitwy o Kołobrzeg. Miasto szturmowało ponad 28 tys. żołnierzy polskich 1. Armii LWP. Broniło się około 10 tys. Niemców płk Fritza Fullriede’a. Zdobycie miasta kosztowało stronę polską prawie 4 tysiące żołnierzy.  
 
9 marca 1945 – najbardziej niszczycielski nalot lotnictwa amerykańskiego na Tokio. 2 tysiące ton bomb zapalających, które spadło na stolicę Japonii spowodowało burzę ogniową i śmierć ponad 120 tysięcy osób.  
 
10 marca 1959 – rozpoczęło się największe, dwutygodniowe powstanie zbrojne w Tybecie przeciwko okupacji Chińskiej Republiki Ludowej. Rewolta została brutalnie stłumiona przez wojska chińskie, które zabiły niemal 90 tys. Tybetańczyków.
 
2 marca 1965 – wojna wietnamska i rozpoczęcie przez lotnictwo USA trwających do 31 października 1968 roku nalotów na Wietnam Północny. W wyniku bombardowań zginęło ponad 180 tysięcy ludności cywilnej. 
 
9 marca 1953 – pogrzeb Józefa Stalina w Moskwie (zmarł 5 marca w Kuncewie w wieku 75 lat); jednego z największych zbrodniarzy w historii. Odpowiadał za śmierć ponad 20 milionów ludzi. 
 
3 marca 1968 – wojna wietnamska i zakończenie ponad miesięcznej bitwy o miasto Hue. Poniesione straty to: komunistyczny Wietnam Północny – 5 tys. żołnierzy, USA – 2 tysiące i Wietnam Południowy – 2,5 tysiąca. Do tego zginęło prawie 6 tys. cywilów. 
 
16 marca 1988 – armia iracka Saddama Husajna dokonała bombardowania kurdyjskiej wioski Halabdży w północnym Iraku przy użyciu broni chemicznej. Śmierć poniosło ponad 5 tys. Kurdów. Nie był to jedyny przypadek użycia broni masowego rażenia przez reżim w Bagdadzie przeciwko swoim własnym obywatelom. Podczas całej operacji “Al – Anfal” zamordowano przeszło 100 tysięcy ludności kurdyjskiej. 
 
12 marca 1999 – przystąpienie Polski do NATO.
 
20 marca 2003 – początek II wojny nad Zatoką Perską. Inwazja USA (ćwierć miliona żołnierzy) i Wielkiej Brytanii (50 tysięcy) na Irak. Po trzech tygodniach walk, opór armii irackiej został złamany, Irak poddany okupacji, a dyktator Saddam Husajn skazany na śmierć.  
 

 

 

 

Co się wydarzyło
w lutym?

15 lutego 339 p.n.e. – wykonanie wyroku śmierci na ateńskim filozofie Sokratesie. 
 
2 lutego 962 – koronacja cesarska króla Niemiec Ottona I Wielkiego (panował do 973 roku). 
 
8 lutego 1296 – zabójstwo króla Polski Przemysła II pod Rogoźnem z inicjatywy Brandenburgii (sprawa Pomorza Gdańskiego). 
 
1 lutego 1411 – I pokój toruński między Polską a Zakonem Krzyżackim. 
 
4 lutego 1454 – zbrojne powstanie Związku Pruskiego przeciwko Zakonowi Krzyżackiemu, które zapoczątkowało wojnę 13-letnią polsko – krzyżacką. 
 
11 lutego 1575 – wojska francuskiego kardynała Armanda de Richelieu rozpoczęły 4-miesięczne oblężenie hugenockiej twierdzy La Rochelle. Straty wyniosły: 12 tys. katolików i 22 tys. protestantów.
 
1 lutego 1655 – zakończyła się 4-dniowa bitwa pod Ochmatowem między wojskami polsko – tatarskimi (po 20 tys. żołnierzy) a wojskami kozackimi (40 tys. żołnierzy) i moskiewskimi (10 tys. żołnierzy). Straty Kozaków i Moskali dochodziły do 9 tysięcy, zaś Polaków i Tatarów prawie 6 tysięcy. 
 
2 lutego 1676 – koronacja wawelska króla Polski Jana III Sobieskiego (panował do 1696 roku). 
 
13 lutego 1706 – wojna domowa w Polsce (“od Lasa do Sasa”) i klęska wojsk sasko – rosyjskich (straty – 15 tys. żołnierzy) w bitwie z wojskami króla Szwecji Karolem XII pod Wschową. 
 
10 lutego 1775 – Komisja Edukacji Narodowej tworzy Komisję do Ksiąg Elementarnych, pierwszą instytucję w Polsce odpowiedzialną za podręczniki i programy szkolne. 
 
1 lutego 1777 – tzw. sejm niemy w Warszawie pod kontrolą cara Rosji Piotra I Wielkiego. 
 
4 lutego 1789 – elekcja Jerzego Waszyngtona na pierwszego prezydenta USA (1789-1797).
 
2 lutego 1797 – I kampania włoska Bonapartego: po 9 miesiącach oblężenia skapitulowała twierdza Mantua. Do niewoli francuskiej dostało się 18 tysięcy żołnierzy austriackich. 
 
8 lutego 1807I wojna polska Napoleona: zakończyła się 2-dniowa bitwa pod Pruską Iławą, w której zginęło i zostało rannych w sumie ponad 40 tysięcy żołnierzy francuskich, rosyjskich i pruskich. Napoleon powiedział później: “Celowo dokonano tutaj takiej rzezi, by świat się przeraził i zapragnął pokoju”. 
 
13 lutego 1813 – bitwa pod Kaliszem, między wojskami napoleońskimi (6 tys. Sasów, 2 tys. Polaków i 1,5 tys. Francuzów), a 15 tys. Rosjan. Ostatnia bitwa na ziemiach polskich przed okupacją Księstwa Warszawskiego. 
 
1 lutego 1814 – kampania francuska Napoleona: nierostrzygnięta bitwa pod La Rothiere (straty: po 6 tysięcy żołnierzy francuskich oraz rosyjskich i pruskich). 
 
5 lutego 1831 – wkroczenie do Królestwa Polskiego 115-tysięcznej armii rosyjskiej feldmarszałka Iwana Dybicza (Powstanie Listopadowe). 
 
25 lutego 1831 – najbardziej krwawa bitwa Powstania Listopadowego, pod Grochowem. Straty polskie to 7 tysięcy żołnierzy, a straty Rosjan to 9,5 tysiąca. 
 
3 lutego 1863 – Powstanie Styczniowe i bitwa pod Węgrowem, gdzie 3,5 tys. żołnierzy polskich pobiło ok. 1 tys. Rosjan.  
 
6 lutego 1863 – Powstanie Styczniowe i 2-dniowa bitwa pod Siematyczami, gdzie 2,5 tys. Rosjan pobiło 4 tys. żołnierzy polskich. 
 
19 lutego 1846 – początek tzw. rabacji, czyli rzezi galicyjskiej Jakuba Szeli. W ciągu półtorej miesiąca bandy chłopskie wymordowały prawie 3 tysiące osób.  
 
8 lutego 1867 – powstanie Cesarstwa Austro – Węgier. Istniało do 1918 roku. 
 
20 lutego 1905 – rozpoczęła się największa bitwa wojny rosyjsko – japońskiej, pod Mukdenem. Trwała do 10 marca. Pobici Rosjanie stracili prawie 90 tys. żołnierzy, zaś Japończycy – 75 tysięcy. 
 
7 lutego 1915 – I wojna światowa: rozpoczęła się trwająca do 18 lutego II bitwa nad Jeziorami Mazurskimi, która zakończyła się klęską Rosjan (straty – 56 tys. zabitych i rannych). Niemcy stracili “tylko” 16 tysięcy żołnierzy.   
 
18 lutego 1915 – I wojna światowa: początek bitwy pod Przasnyszem. Do 26 marca zginęło i zostało rannych ok. 38 tys. Niemców i 67 tys. Rosjan. 
 
21 lutego 1916 – rozpoczęła się jedna z nakrwawszych bitew I wojny światowej, pod Verdun. W trakcie 10-miesięcznej batalii straty francuskie wyniosły dochodziły do 350 tysięcy żołnierzy, zaś straty niemieckie – 340 tysięcy!
 
1 lutego 1917 – Niemcy rozpoczęły nieograniczoną wojnę podwodną. 
 
14 lutego 1920 – oficjalny początek wojny polsko – bolszewickiej: potyczka pod Mostami. Wojna kosztowała życie 60 tys. żołnierzy polskich i 150 tys. rosyjskich.
 
10 lutego 1920 – w Pucku odbyła się uroczystość zaślubin Polski z morzem (gen. Józef Haller). 
 
26 lutego 1927 – “Mazurek Dąbrowskiego”, oficjalnie hymnem narodowym Polski. 
 
8 lutego 1940 – utworzenie przez Niemców getta żydowskiego w Łodzi. Istniało do 28 sierpnia 1944 roku. Przetrzymywano w nim sumie 200 tys. więźniów. Zginęło 50 tysięcy z nich. 
 
10 lutego 1940 – Stalin rozpoczął masowe dekoracje ludności polskiej z Kresów Wschodnich, zajętych po agresji 17 września 1939 roku. Szacuje się, że wywieziono około 350 tys. obywateli polskich. 
 
12 lutego 1941 – przybycie Niemieckiego Korpusu Afrykańskiego (Afrikakorps) gen. Erwina Rommla do Libii, na pomoc Włochom przeciwko Anglikom. Operacja nosiła kryptonim “Słonecznik”. 
 
8 lutego 1943 – II wojna światowa na Pacyfiku: zakończyła się trwająca od 7 sierpnia 1942 roku bitwa o Guadalcanal. Zginęło w niej ponad 32 tysięcy żołnierzy japońskich i 7 tys. amerykańskich.
 
21 lutego 1943 – taktyczne zwycięstwo wojsk niemieckich nad Armią Czerwoną pod Charkowem. W wyniku walk do 18 marca zginęło 12 tys. żołnierzy niemieckich i 45 tys. Rosjan. 
 
1 lutego 1944 – zamach AK na Franza Kutscherę, szefa SS i policji Dystryktu Warszawskiego. W odwecie Niemcy rozstrzelali 300 osób. 
 
4 lutego 1945 – początek konferencji “Wielkiej Trójki” w Jałcie, która miała określić porządek w Europie (w tym sprawa Polski) po kapitulacji III Rzeszy. 
 
10 lutego 1945 – zakończyła się 5-miesięczna bitwa w Lesie Hürtgen na Linii Zygfryda (granica niemiecko – francuska). Bitwa była nierozstrzygnięta. Straty – 33 tys. żołnierzy amerykańskich i 28 tys. niemieckich. 
 
19 lutego 1945 – II wojna światowa na Pacyfiku: początek trwającej do  26 marca bitwy o Iwo Jima. Straty wojsk amerykańskich wyniosły 27 tys. żołnierzy, zaś Japończyków – 23 tysiące. 
 
23 lutego 1945 – upadek Cytadeli i koniec miesięcznego oblężenia Poznania przez Armię Czerwoną. Od 24 stycznia ponad 15 tysięcy żołnierzy niemieckich (w tym 500 Węgrów i drugie tylu Estończyków i Łotyszy) broniło się przed 100 tysiącami Rosjan. Straty poniesione to 6 tysięcy zabitych i 16 tys. rannych żołnierzy radzieckich oraz 150 z 350 użytych czołgów.
 
10 lutego 1986wojna Iraku z Iranem w latach 1980-1988: armia irańska rozpoczęła operację “Zorza 8” (85 tys. żołnierzy), która doprowadzić miała do odcięcia Iraku od Zatoki Perskiej. Zginęło ok. 30 tys. Irakijczyków i 35 tys. Irańczyków, w tym 12 tysięcy w wyniku użycia irackiej broni chemicznej. Trwająca 8 lat wojna przyniosła ponad 1 milion ofiar śmiertelnych. 

 

 

 

 

 

Co się wydarzyło
w styczniu?

10 stycznia 49 p.n.e.Juliusz Cezar przekroczył rzekę Rubikon i wkroczył do Italii, co rozpoczęło wielką wojnę domową w imperium. W jej wyniku Cezar został dożywotnim dykatorem Republiki. 

17 stycznia 395 – podział Cesarstwa Rzymskiego przez cesarza Teodozjusza I Wielkiego na Zachodnie i Wschodnie. 

20 stycznia 1320 – koronacja wawelska Władysława I Łokietka na króla Polski (panował do 2 marca 1333 roku).

10 stycznia 1356 – cesarz Karol IV ogłosił Złotą Bullę, ustalającą ustrój elekcji Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. 

2 stycznia 1492 – upadek Emiratu Grenady, ostatniej twierdzy muzułmańskiej w Hiszpanii.

24 stycznia 1507 – koronacja wawelska Zygmunta I Starego (panował do 1 kwietnia 1548 roku). 

17 stycznia 1649 – akt koronacji, Jan II Kazimierz Waza, królem Polski (do abdykacji 16 września 1668 roku). 

26 stycznia 1699 – pokój w Karłowicach i koniec wojen polsko – tureckich. 

17 stycznia 1774 – akt koronacji, August III Saski, królem Polski (do 5 października 1763 roku).

21 stycznia 1793 – rewolucja francuska: egzekucja króla Francji Ludwika XVI Burbona i początek Republiki.

23 stycznia 1793 – Rosja i Prusy dokonały II rozbioru Polski: Austria nie wzięła udziału w rozbiorze (domagała się jednak w zamian Bawarii w Niemczech). 

9 stycznia 1797 – powstały Legiony Polskie we Włoszech pod rozkazami Jana Henryka Dąbrowskiego. 

14-15 stycznia 1797 – I kampania włoska Bonapartego: ostateczna klęska Austriaków w bitwie pod Rivoli (ich straty to ponad 14 tys. żołnierzy). 

29 stycznia 1814 – kampania francuska Napoleona i pierwsze zwycięstwo cesarza we Francji: bitwa pod Brienne i porażka wojsk rosyjsko – pruskich (straty – 3 tys. Francuzów i 4 tys. żołnierzy koalicji). 

25 stycznia 1831 – detronizacja cara Mikołaja I, jako króla Polski, przez Sejm Królestwa Polskiego: 5 lutego 1831 roku rozpoczęła się wojna polsko – rosyjska (Powstanie Listopadowe). 

14-15 stycznia 1863 – branka, czyli przymusowy pobór do armii carskiej w Warszawie, stał się powodem wybuchu Powstania Styczniowego (22 stycznia). 

18 stycznia 1871 – w Wersalu odbyła się koronacja króla Prus Wilhelma I na cesarza Niemiec: powstała II Rzesza Niemiecka (1871-1918). 

26 stycznia 1871 – Rzym, oficjalną stolicą Królestwa Włoch. 

28 stycznia 1871 – wojna francusko – pruska: kapitulacja Paryża po 4-miesięcznym oblężeniu (zginęło lub zostało rannych 24 tys. Francuzów i 12 tys. Prusaków). 

2 stycznia 1905 – wojna Rosji z Japonią i upadek Port Artur po 5-miesięcznym japońskim oblężeniu (zginęło lub zmarło prawie 60 tys Japończyków i 31 tys Rosjan). 

22 stycznia 1905 – “krwawa niedziela” w Petersburgu (zginęło niemal 1000 cywilów): początek rewolucji w Rosji. 

9 stycznia 1916 – zakończyła się największa operacja desantowa I wojny światowej pod Gallipoli. W wyniku trwających 8 miesięcy walk  zginęło 44 tys. Anglików i Francuzów oraz 87 tys. żołnierzy tureckich. Bitwa przyniosła klęskę Ententy. 

6 stycznia 1919 – Powstanie Wielkopolskie i bitwa o Ławicę (Poznań): zdobytych zostało aż 70 samolotów niemieckich. 9 stycznia lotnictwo powstańcze dokonało nalotu bombowego na Frankfurt nad Odrą. 

3 stycznia 1925 – Benito Mussolini ogłosił się dyktatorem Włoch. 

30 stycznia 1933 – Adolf Hitler,  kanclerzem Niemiec.

17 stycznia 1944 – II wojna światowa we Włoszech: początek 4-miesięcznej  bitwy pod Monte Cassino (zginęło ok. 20 tys. Niemców i aż 54 tys. Aliantów). 

27 stycznia 1944 – przełamanie przez Armię Czerwoną trwającej 900 dni blokady Leningradu (w czasie oblężenia zginęło lub zmarło ponad 1,5 mln żołnierzy radzieckich i ludności cywilnej). 

12 stycznia 1945 – początek ofensywy zimowej Armii Czerwonej na ziemiach polskich: operacja wiślańsko – odrzańska. 

20 stycznia 1945 – Armia Czerwona wkroczyła do Konina. Do miasta wjechały wtedy czołgi radzieckiego 8. Zmechanizowanego Korpusu Pancernego gen. por. Iwana Driemowa.

27 stycznia 1945 – wyzwolenie niemieckiego obozu zagłady Auschwitz w Oświęcimiu: dzień ten jest obchodzony jako Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu.

29 stycznia 1945 – największa katastrofa morska w historii: storpedowanie przez radziecki okręt podwodny S-13 niemieckiego statku “Wilhelm Gustloff” (Ławica Słupska na Bałtyku): zginęło ponad 6600 osób (ponad 4 razy więcej niż na “Titanicu”). 

10 stycznia 1946 – pierwsze posiedzenie Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Londynie. 

1 stycznia 1959 – rewolucja kubańska Fidela Castro.

28 stycznia 1986 – katastrofa amerykańskiego wahadłowca “Challenger” z 7 astronautami na pokładzie (wszyscy zginęli). 

17 stycznia 1991 – początek operacji ONZ “Pustynna Burza” przeciwko okupacji Kuwejtu przez Irak Saddama Husajna.  

 

 

 

 

 

Co się wydarzyło
w grudniu?

18 grudnia 218 p.n.e. – II wojna punicka i klęska Rzymian w bitwie z Hannibalem nad rzeką Trebbią. Zginęło 20 tys. żołnierzy rzymskich i 5 tys. kartagińskich.

25 grudnia 800 – koronacja cesarska Karola Wielkiego.

25 grudnia 1025 – Mieszko II królem Polski.

25 grudnia 1076 – Bolesław Śmiały  królem Polski.

6 grudnia 1240 – najazd mongolski na Ruś i spalenie Kijowa.

8 grudnia 1506 – koronacja królewska Zygmunta Starego: panował w Polsce aż 41 lat.

6 grudnia 1656 – potop szwedzki: ogłoszenie w Radnot aktu rozbioru Rzeczypospolitej między Szwecję, Brandenburgię, Siedmiogród, Kozaków i Litwę.

5 grudnia 1758 – wojna siedmioletnia: klęska Austriaków w bitwie z królem pruskim Fryderykiem Wielkim pod Lutynią na Śląsku (straty – 6,5 tys. żołnierzy pruskich i 10 tys. austriackich).

7 grudnia 1791 – w wieku zaledwie 35 lat zmarł Wolfgang Amadeusz Mozart.

4 grudnia 1798 – zwycięstwo wojsk francusko-polskich (7 tys. Francuzów i 3 tys. polskich legionistów) nad armią neapolitańską (40 tys. żołnierzy) pod Civita Castellana.

24 grudnia 1800 – nieudany zamach bombowy na Bonapartego w Paryżu  przy użyciu tzw. machiny piekielniej: zginęły 22 osoby, a ponad 100 zostało rannych.

2 grudnia 1804 – koronacja Napoleona I Bonapartego na cesarza Francuzów (1804-1815)

2 grudnia 1805 – bitwa “trzech cesarzy” pod Austerlitz. Klęska i rozpad koalicji austriacko – rosyjskiej: straty – 9 tys. Francuzów i 28 tys. sprzymierzonych.

20 grudnia 1808 – rozpoczęło się najbardziej krwawe oblężenie wojen napoleońskich, Saragossy w Hiszpani. Do kapitulacji miasta 29 lutego 1809 roku zginęło lub zmarło aż 54 tys. Hiszpanów!

5 grudnia 1848 – likwidacja autonomii Wielkiego Księstwa Poznańskiego przez Prusy.

2 grudnia 1852 – koronacja Napoleona III Bonapartego na cesarza Francuzów (1852-1870).

11 grudnia 1862 – wojna secesyjna w USA: początek 5-dniowej bitwy pod Fredericksburgiem, gdzie zginęło lub zostało rannych ponad 13 tys. żołnierzy Unii.

17 grudnia 1903 – pierwszy lot samolotem w historii braci Wright.

2 grudnia 1914 – rozpoczęła się 10-dniowa bitwa pod Limanową, w której udział brały Legiony Polskie Józefa Piłsudskiego (straty – 12 tys. Austriaków i 30 tys. Rosjan).

6 grudnia 1917 – koniec trwającej od 20 listopada bitwy pod Cambrai, w której Anglicy po raz pierwszy użyli broni pancernej: straty to 44 tys. Anglików i 180 czołgów oraz 37 tys. Niemców.

27 grudnia 1918 – początek trwającego do 16 lutego 1919 roku powstania wielkopolskiego.

14 grudnia 1922 – Gabriel Narutowicz, prezydentem II RP (zamordowany 16 grudnia).

10 grudnia 1924 – literacka nagroda Nobla dla Władysława Reymonta za “Chłopów”.

5 grudnia 1941 – bitwa pod Moskwą: rozpoczęła się zimowa ofensywa Armii Czerwonej: choć wojska niemieckie zostały zmuszone do odwrotu nawet na 300 km od stolicy, to Rosjan zwycięstwo to drogo kosztowało; 140 tys. zabitych żołnierzy.

7 grudnia 1941 – japoński atak powietrzny na Pearl Harbor: przystąpienie USA do II wojny światowej.

8 grudnia 1941 – utworzenie przez Niemców obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem,  gdzie miano zamordować ponad 200 tys. ofiar.

16 grudnia 1944ostatnia ofensywa Hitlera w czasie II wojny światowej: bitwa zimowa o Ardeny. 

2 grudnia 1956 – początek rewolucji kubańskiej Fidela Castro.

13 grudnia 1981 – ogłoszenie stanu wojennego w Polsce.

8 grudnia 1991 – oficjalna data rozwiązania Związku Radzieckiego.

10 grudnia 1996 – literacka nagroda Nobla dla Wisławy Szymborskiej. 

 

 

 

 

Co się wydarzyło
w listopadzie?

1 listopada 82 p.n.e. – pierwsza wojna domowa w Republice Rzymskiej (Sulla vs. Mariusz): bitwa pod Bramą Kolińską w Rzymie (zginąć miało prawie 50 tys. Rzymian, a kolejnych 10 tys. zabito już po bitwie).

19 listopada 1190 – powstanie Zakonu Krzyżackiego w Jerozolimie (obecna stolica – Wiedeń).

5 listopada 1370 – śmierć króla Kazimierza Wielkiego i koniec dynastii Piastów w Polsce.

10 listopada 1444 – śmierć króla Polski Władysława Warneńczyka w bitwie z Turkami pod Warną: zginęło wtedy
5 tys. muzułmanów i 7 tys. chrześcijan.

16 listopada 1632 – wojna trzydziestoletnia: jedna z największych bitew tego konfliktu, pod Lützen w Saksonii: zarówno katolicy, jak i protestanci stracili po 6 tys. żolnierzy.

11 listopada 1673 – druga bitwa pod Chocimiem: hetman Jan Sobieski rozbił armię turecką Husejna Paszy (zginęło ok. 20 tys. Turków).

3 listopada 1771 – konfederacja barska w Polsce: próba porwania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.

4 listopada 1794 – insurekcja kościuszkowska: rzeź Pragi przez wojska rosyjskie (zamordowano ok. 12 tys. cywilów).

9 listopada 1799 – zamach stanu Bonapartego we Francji i początek konsulatu: początek rządów napoleońskich.

6 listopada 1806 – początek powstania wielkopolskiego przeciwko pruskiemu zaborcy; jako odpowiedź na wkroczenie armii napoleońskiej na ziemie polskie. 

29 listopada 1812zakończyła się 4-dniowa bitwa nad Berezyną, stanowiąca finał odwrotu Napoleona z Rosji. Zginęło ok. 25 tys. żołnierzy Wielkiej Armii i 15 tys. rosyjskich.

20 listopada 1815 – II pokój paryski  i koniec epoki wojen napoleońskich.

8 listopada 1914 – zakończyła się trwająca od 28 września wielka bitwa pod Warszawą, przyniosła  klęskę wojsk niemiecko – austriackich: poniesione straty to 65 tys. Rosjan oraz 140 tys. żołnierzy Państw Centralnych.

7 listopada 1917 – początek rewolucji bolszewickiej w Rosji.

1 listopada 1918 – powstanie Związku Harcerstwa Polskiego (ZHP)

11 listopada 1918 – koniec I wojny światowej; odzyskanie niepodległości przez Polskę.

16 listopada 1938 – zakończyła się największa bitwa hiszpańskiej wojny domowej nad rzeką Ebro (od 26 lipca): zginęło ok. 20 tys. republikanów i 10 tys. nacjonalistów.

4 listopada 1942 – punkt zwrotny wojny w Afryce Północnej: klęska wojsk “Osi” w II bitwie pod El Alamein (straty w zabitych i rannych – 14 tys. Anglików oraz 20 tys. Niemców i Włochów; do tego ogółem 1 tys. rozbitych czołgów obu stron).

22 listopada 1942 – Armia Czerwona zamknęła “kocioł”  pod Stalingradem: okrążonych zostało ok. 260 tys. żołnierzy niemieckich (walki trwały do 2 lutego 1943).

4 listopada 1956 – interwencja wojskowa Moskwy na Węgrzech w celu obalenia antykomunistycznej rewolucji.

4 listopada 1956 – interwencja wojskowa Anglii i Francji przeciwko Egiptowi w strefie Kanału Sueskiego (wojna sueska).

9 listopada 1989 – rozpoczęła się rozbiórka Muru Berlińskiego.

20 listopada 1989 – uchwalenie Konwencji Praw Dziecka przez ONZ.

 

 

 

Co się wydarzyło
w październiku?

1 października 331 p.n.e. – inwazja Aleksandra Wielkiego na Persję: bitwa pod Gaugamelą (straty Persów miały wynieść aż 40 tys. żołnierzy).

6 października 105 p.n.e. – klęska wojsk rzymskich w bitwie z Germanami pod Arausio: zginęło 40 tys. Rzymian
i 15 tys. barbarzyńców.

19 października 202 p.n.e. – koniec II wojny punickiej: klęska Hannibala w bitwie z Rzymianami pod Zamą (zginęło ok. 25 tys. Kartagińczyków i tylko 5 tys. Rzymian).

9 października 1000 – dotarcie do Ameryki Północnej (dzisiejsza Kanada) Leifa Erikssona Wikinga.

28 października 1237 – założenie miasta Berlina, stolicy Marchii Brandenburskiej.

16 października 1384 – Jadwiga Andegaweńska, królem Polski.

11 października 1492 – dotarcie Krzysztofa Kolumba do Bahamów: oficjalna data odkrycia Ameryki.

31 października 1517 – ogłoszenie “95 tez” przez Marcina Lutra: początek reformacji w Niemczech.

7 października 1571 – klęska Turków w bitwie morskiej z flotą chrześcijańską pod Lepanto (straty tureckie to 16 tys. marynarzy i 300 galer wojennych).

5 października 1582 – papież Grzegorz XII wprowadził kalendarz gregoriański, obowiązujący w krajach katolickich.

14 października 1773 – Sejm rozbiorowy w Warszawie powołał Komisję Edukacji Narodowej: pierwsze ministerstwo edukacji w Europie.

8 października 1777 – wojna o niepodległość USA: klęska Anglików w bitwie pod Saratogą (straty angielskie –
8 tys. żołnierzy).

10 października 1794klęska Tadeusza Kościuszki w bitwie z Rosjanami pod Maciejowicami (straty – 4 tys. żołnierzy polskich i 2,5 tys. rosyjskich).

14 października 1806 – kampania napoleońska w Prusach: klęski Prusaków w bitwach pod Jeną (straty – 25 tys. żołnierzy) i Auerstedt (straty – 15 tysięcy).

19 października 1813 – zakończyła się 4-dniowa “bitwa narodów” pod Lipskiem: klęska Napoleona i śmierć ks. Józefa Poniatowskiego (straty – 70 tys. żołnierzy sprzymierzonych i 60 tysięcy napoleońskich).

2 października 1939 – kampania wrześniowa w Polsce: kapitulacja Helu.

5 października 1939 – kampania wrześniowa w Polsce: ostatnia bitwa z Niemcami pod Kockiem.

3 października 1942 – Niemcy z poligonu w Peenemünde na wyspie Uznam wystrzelili pierwszą rakietę typu V-2, która jako pierwsza przekroczyła umowną granicę kosmosu. 

 

 

 

Co się wydarzyło we wrześniu?

12 września 490 p.n.e. – wojska Aten pokonały armię perską w bitwie pod Maratonem. Zginąć miało ok. 4 tys. Persów i podobno tylko 200 Ateńczyków. 

2 września 31 p.n.e. – rzymska wojna domowa; bitwa morska pod Akcjum (zginęło w tej bratobójczej batalii prawie 8 tys. Rzymian) i objęcie władzy w Rzymie przez Oktawiana Augusta. 

4 września 476 – detronizacja ostatniego cesarza Rzymu Romulusa Augustulusa: koniec starożytności.

23 września 1331 – nierozstrzygnięta potyczka polsko – krzyżacka pod Koninem. Na czele wojsk polskich stał sam król Władysław Łokietek. Miasto i gród w Koninie zostały spalone. 4 dni później doszło do walnej bitwy pod Płowcami.

2 września 1621 – początek bitwy polsko – tureckiej pod Chocimiem (do 9.10): straty to 15 tysięcy po stronie polskiej i ponad 40 tys. po stronie tureckiej. 

12 września 1683 – wojska polsko-niemieckie pokonały Turków pod murami oblężonego Wiednia. W samej bitwie zginęło 4 tys. żołnierzy sprzymierzonych i 10 tys. Turków. 

3 września 1791 – rewolucja francuska: uchwalenie Konstytucji.

6 września 1794 – insurekcja kościuszkowska: koniec trwającego od 13.07 lipca, oblężenia Warszawy przez Prusaków. 

5 września 1812inwazja Napoleona na Rosję: bitwa pod Borodino trwająca do 7.09 (straty to ok. 40 tys. żołnierzy napoleońskich i prawie 60 tysięcy Rosjan).  

2 września 1870 – klęska i pruska niewola cesarza Francuzów Napoleona III Bonapartego pod Sedanem; zjednoczenie Niemiec.

5 września 1914 – I wojna światowa na Zachodzie i inwazja niemiecka na Francję: początek 5-dniowej bitwy nad Marną (straty w zabitych: 80 tys. Francuzów i 70 tys. Niemców). 

1 września 1939 – agresja III Rzeszy na Polskę i początek II wojny światowej.

17 września 1939 – agresja ZSRR na Polskę i Dzień Sybiraka w Polsce. 

3 września 1941 – pierwsze użycie Cyklonu B w niemieckim obozie zagłady w Auschwitz. 

3 września 1943 – inwazja aliancka na Włochy, które podpisują zawieszenie broni.         

Autorem "Kartki z kalendarza" jest p. Szymon Jagodziński